Doğan Cüceloğlu Kimdir?



Geçtiğimiz günlerde (16 Şubat 2021) kaybettiğimiz bilim insanı, psikolog ve akademisyen sevgili Doğan Cüceloğlu, 1938 Şubat ayında Mersin’in Silifke ilçesinde dünyaya geldi. Ahşap, yerleri beton, suyu, elektriği olmayan on bir çocuklu bir evde büyüdü. Doğan Cüceloğlu on bir çocuklu ailenin en son, annesinin ise altıncı çocuğuydu. Cüceloğlu’nun annesi Zehra Hanım babası Sami Bey’in 3. eşidir. Sami Bey ise annesinin ikinci eşidir.


Cüceloğlu, ilkokulda sıtma hastalığına yakalanmıştır. Bu hastalık için gelen sağlıkçının hatasından dolayı bir süre bir bacağını kullanamaz. Zamanla biraz düzelme gösterse de bir bacağı diğerinden 1-2 cm kısa kalmıştır.

Ölümle on yaşında annesini kaybedince tanışıyor ve o zaman ölüme anlam yüklemeye başlıyor. Bir röportajında “Annen yok kimsen yok.” derken gözyaşlarını tutamayan Cüceloğlu annesini, yaşamında özgüveninin temel kaynağı olarak ifade ediyor.


Ortaokul yıllarında çerçicilik yapmış, ilk defa ayaklarının üzerinde durmuştur. İnsan ilişkileri, hayatı anlama, zorluk, paranın ve zamanın değerini bilme konusunda kendisine yol gösterici olduğunu belirtiyor çerçiciliğin. Ortaokul bittikten sonra babasına okumaya devam etmek istediğini söyler ancak babası Sami Bey onun imam olmasını ister. Doğan Cüceloğlu babasının bu isteğini kabul etmez ve Ankara’da subay olarak görev yapan en büyük abisinin yanına gider. Lise hayatına Ankara’da devam eden Cüceloğlu edebiyat öğretmeninin yönlendirmesi ile psikolojiye ilgi duymaya başlar.

“Ben halk çocuğuyum.” diyor Cüceloğlu ve bir toplumun geleceğini ailede, eğitim ortamındaki yaşayan değerlerde buluyor.


1957 yılında İstanbul Üniversitesi’nde Psikoloji bölümü okumaya başlar. Henüz ikinci sınıftayken Mümtaz Tarhan hocasının asistanlığını yapar. İstanbul Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra Amerika’da ilk on üniversite arasında olan University of Illinois at Urbana Champaign’de psikolinguistik alanında doktorasını yapmıştır. Doktora dönemlerinde çok zorlanmış hatta intihar etmeyi bile düşünmüştür. Ancak daha sonra bu fikirden vazgeçmiş ve elinden geleni yapmaya karar vermiştir.


“Başkasının senden beklediğini değil, sen elinden gelenin en iyisini yap. Yaparken şevkle yap. Kısmetse olur.” Doğan Cüceloğlu.


Amerika’da doktora yaptığı zamanlarda Emily ile evlenir ve üç çocuğu olur. Doktora sonrası eşi ve çocukları ile Türkiye’ye gelmiş, Hacettepe Üniversitesin’de doçent olarak bir süre görev yapmıştır. Daha sonra Fullbright’de profesör olarak mesleğini sürdürür ve ailesi ile birlikte Amerika’ya döner. 25 yıl boyunca Amerika’da yaşamını devam ettirmiştir. 1996 yılında Türkiye’ye temelli dönüş yapmıştır. Türkiye’ye döndükten sonra kitap yazmış, seminerler ve konferanslar düzenlemiştir. 16 Şubat 2021 yılında evinde baygın bulunan Doğan Cüceloğlu aort damarı yırtılması nedeniyle 83 yaşında hayata veda etmiştir.


Doğan Cüceloğlu toplamda 27 kitap kaleme almıştır. Yazımı Cüceloğlu’ndan birkaç kitap önerisi ile sonlandırmak istiyorum;



Mış Gibi Yetişkinler: Üniversiteye ilk başladığımda iletişim hocamızın önerdiği bir kitaptı ama bizim için değil. Kitabı almamızı ve ebeveynlerimizin okumasını söylemişti. Okuduktan sonra ne demek istediğini anlamıştım. Öykünün içine girdiğinizde etrafınızdaki yetişkin çocukların en çok da kendinizin farkına varacaksınız.


Var Mısın?: İçimizdeki gücü fark etmek ve hayat yolculuğunda zorlandığımız noktalarda kendimize rehber edebileceğimiz bir kitap.


Mış Gibi Yaşamlar: Aslında içinde olduğumuz yaşamın farkına varmak ne kadar da önemli değil mi? Bir şeyleri yapıyormuş, seviyormuş, alışıyormuş gibi yapmak. Olduğumuz gibi yaşamayı öğreten olmadığı gibi, davranan insanları fark etmemize yardımcı olan bir kitap.


İnsan İnsana: İletişim alanına ilk adım atanlar için ideal bir kitap.


İçimizdeki Biz: Hayatımızdaki dayanışma gerçeğini gözler önüne seren bir kitap.


#doğancüceloğlu #doğancüceloğlukitapları #varmısın #içimizdekibiz #mışgibiyetişkinler #kişiselgelişim #kişiselgelişimkitapları